การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัญหาและอุปสรรคของการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองบุคคลออทิสติก จังหวัดสกลนคร และ 2) แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของครอบครัวบุคคลออทิสติก ภายใต้บริบทของมูลนิธิออทิสติกไทย เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ปกครองและผู้บริหารจำนวน 20 คน ทั้งนี้ การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า (Triangulation) ผลการวิจัยพบว่า ปัญหาและอุปสรรคด้านการมีส่วนร่วมระหว่างมูลนิธิ ออทิสติกไทยกับชมรมผู้ปกครองบุคคลออทิสติกระดับจังหวัดสกลนคร ดังนี้ 1) ปัญหาและอุปสรรคด้านการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองบุคคลออทิสติก จังหวัดสกลนคร พบว่ามีปัญหาและอุปสรรคสำคัญ 5 ประการ ได้แก่ (1) ขาดความรู้ความเข้าใจ (2) ภาระงานและภาระครอบครัว (3) ขาดแรงสนับสนุนจากภายนอก (4) ทัศนคติและการยอมรับ และสุดท้าย (5) ขาดกลไกการประสานงานที่มีประสิทธิภาพ 2) แนวทางการพัฒนาการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองบุคคลออทิสติก จังหวัดสกลนคร ผลการศึกษาพบแนวทางการพัฒนาที่สำคัญ ได้แก่ (1) การให้ความรู้และพัฒนาศักยภาพ (2) การสร้างเครือข่ายและกลุ่มสนับสนุน (3) การสนับสนุนด้านอาชีพและเศรษฐกิจ (4) การสร้างเวทีสื่อสารระหว่างหน่วยงาน และสุดท้าย (5) การเสริมแรงจูงใจเชิงบวก ผลการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่า การมีส่วนร่วมของครอบครัวเป็นปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของบุคคลออทิสติกอย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตาม การมีส่วนร่วมดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้จริง ต้องอาศัยการสนับสนุนจากภายนอก โดยเฉพาะด้านความรู้ แรงจูงใจ และทรัพยากรในระดับท้องถิ่น