การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษานวัตกรรมการจัดการทางการเงินในชุมชน 2) เพื่อศึกษานวัตกรรมการจัดการทางการเงินเพื่อแก้ปัญหาชุมชน 3) เพื่อเสนอแนวทางการจัดการทางการเงินเพื่อแก้ปัญหาชุมชนโดยเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึกจำนวน 15 คน ในสถาบันการเงินชุมชนที่ประสบความสำเร็จ 3 แห่งคือ กลุ่มสัจจะออมทรัพย์ จังหวัดตราด สถาบันการเงินหนองสาหร่าย จังหวัดกาญจนบุรี และ สถาบันการเงินชุมชนบ้านหาดเจ้าสำราญ จังหวัดเพชรบุรี ผลการศึกษาพบว่า สถาบันการเงินชุมชนมีรูปแบบกลไกการทำงานที่แตกต่างกันไปตามบริบทของพื้นที่โดยสถาบันการเงินชุมชนหาดเจ้าสำราญใช้โมเดลแก้หนี้รายวัน กลุ่มสัจจะออมทรัพย์จังหวัดตราดใช้หลักความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่มาช่วยแก้ปัญหาหนี้สิน ส่วนทางสถาบันการเงินชุมชนหนองสาหร่ายก็ใช้ธนาคารความดีมาใช้เป็นหลักในการแก้ปัญหาหนี้สิน แต่มีแนวคิดร่วมกัน คือ การแก้ปัญหาหนี้สินนอกระบบอย่างยั่งยืนและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่และเป็นความพยายามของชาวบ้านในการลดการพึ่งพาแหล่งทุนจากภายนอก องค์ประกอบสถาบันการเงินชุมชนคือ มีผู้นำที่โปร่งใส การบริหารจัดการองค์กรการเงินที่เข้มแข็ง และการมีอัตราดอกเบี้ยที่เข้าถึงประชาชนและการมีส่วนร่วมของประชาชน ส่วนนวัตกรรมการเงินชุมชนนั้นสถาบันการเงินชุมชนมีบทบาทในการช่วยลดช่องว่างการบริการทางการเงินให้กับประชาชนนอกเขตเมืองและมีรายได้น้อย ทั้งในด้านเงินฝากและในด้านสินเชื่อก็มีความยืดหยุ่นสูงกว่าแหล่งเงินทุนอื่น ๆ ทำให้ประชาชนสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนหรือการบริการทางการเงินได้และเป็นการแก้ปัญหาหนี้นอกระบบได้ ส่วนระดับขั้นของนวัตกรรมสังคม (โมเดลก้นหอย) ยังอยู่ในระดับที่ 4 และ 5 คือ มีองค์ความรู้พอที่จะถ่ายทอดในเรื่องภูมิปัญญาได้เป็นแรงบันดาลใจให้แก่กลุ่มการเงินอื่นๆได้ แต่ยังไม่ได้นำเทคโนโลยีมาช่วยในการทำงานมากนัก และยังไปไม่ถึงขั้นที่ 6 คือยังไม่สามารถเปลี่ยนสังคมและยังไม่สามารถเปลี่ยนเปลี่ยนความคิด ทัศนคติ ค่านิยมได้