ความเครียดและการจัดการความเครียดของนักศึกษาคณะทันตแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่ง

ประภาวดี บุญกนิษฐ และ ฉัตรวรัญช์ องคสิงห

Abstract

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) พฤติกรรมความเครียดของนักศึกษาทันตแพทย์ 2) ปัจจัยความเครียดของนักศึกษาทันตแพทย์ และ 3 ) แนวทางการจัดการความเครียดของนักศึกษาทันตแพทย์ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึกนักศึกษาคณะทันตแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในเขตกรุงเทพมหานครที่กำลังศึกษาอยู่ชั้นปีที่ 1 – 6 จำนวน 12 คน ผลการศึกษาพบว่านักศึกษาทันตแพทย์ มีพฤติกรรมความเครียด 2 ระยะ คือ ก่อนเข้าศึกษาและระหว่างศึกษาอยู่ในคณะทันตแพทย์ ซึ่งพฤติกรรมความเครียดก่อนเข้าศึกษาพบว่ามีความกังวลใจเกี่ยวกับการสอบเข้ามหาวิทยาลัย ความคาดหวัง การเรียนที่หนัก และพฤติกรรมความเครียดจากการเปรียบเทียบตนเองกับคนอื่น คาดการณ์ปัญหาล่วงหน้าและคิดมาก รวมถึงมีพฤติกรรมความเครียดในการจัดการชีวิตให้เป็นไปตามแผน พฤติกรรมความเครียดระหว่างศึกษาพบว่าเกี่ยวข้องกับสุขภาพกายและจิตใจ ปวดหัว นอนไม่หลับ หงุดหงิด ไม่ยิ้มแย้มแจ่มใส ไม่มีความสุข ไม่อยากคุยกับใคร การรับประทานอาหาร พฤติกรรมทางอารมณ์และจิตใจเปลี่ยนแปลง ส่วนปัจจัยความเครียดก่อนเข้าศึกษา ได้แก่ การสอบแข่งขันเพื่อเข้าศึกษาคณะทันตแพทย์ การเตรียมตัวสอบ ความคาดหวังจากครอบครัวและตนเอง การเงินและค่าใช้จ่ายในการศึกษา ความไม่แน่นอนในอนาคต ปัจจัยความเครียดระหว่างศึกษาคณะทันตแพทย์พบว่าประกอบด้วย 1) ด้านส่วนบุคคลเกิดจากเวลาที่มากในการเรียนพักผ่อนไม่เพียงพอ ไม่มีวันหยุด 2) ด้านครอบครัว เกิดจากความคาดหวังของครอบครัวและคนใกล้ชิด โดยสะท้อนผ่านคำพูด 3) ด้านสภาพแวดล้อมทางการศึกษา พบว่าอาจารย์ผู้สอนและคนไข้ในการศึกษาภาคปฏิบัติเป็นปัจจัยความเครียดของนักศึกษาทันตแพทย์ 4) ด้านการเรียนและวิชาการพบว่าจำนวนการสอบ ระดับผลการเรียน ภาระงานในชั้นเรียน และการแข่งขันระหว่างเพื่อน และ 5) ด้านการฝึกปฏิบัติทางคลินิกพบว่าการเก็บ Requirement Clinic การทำ LAB ในวิชาต่าง ๆ สำหรับแนวทางการจัดการความเครียดของนักศึกษาคณะทันตแพทย์ศาสตร์ ได้แก่ 1) การต่อสู้หรือเผชิญหน้าผ่านการทำกิจกรรมอื่นๆ ดูหนัง ฟังเพลง เล่นเกม ออกไปเที่ยว พบปะกับเพื่อนๆ การทำงานอดิเรก ปรับวิธีคิดของตนเอง ปล่อยวางไม่เก็บมาคิด และหาอาหารอร่อยๆ 2) การหลีกเลี่ยงหรือหนีปัญหา แยกตัวออกจากสังคม เพื่อนฝูงและกิจกรรมที่ทำให้เกิดความเครียด พักผ่อนเพียงลำพัง ไม่พบปะผู้คน 3) การรับคำแนะนำจากบุคคลอื่น ข้อเสนอแนะจากการศึกษาวิจัยคือ ครอบครัวควรให้การสนับสนุนทางอารมณ์และการเรียน ด้านอาจารย์ผู้สอนควรสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ที่เป็นมิตร ส่งเสริมการมีส่วนร่วม พร้อมให้คำปรึกษาแก่นักศึกษาสถาบันการศึกษาควรจัดโครงการเตรียมความพร้อมก่อนเรียนหรือกิจกรรมปรับตัวแก่นักศึกษา เพื่อลดปัญหาสุขภาพจิต

 

Keyword : นักศึกษาทันตแพทย์ศาสตร์, ความเครียด, การจัดการความเครียด

Download :  PDF Full Text