ปัจจัยเงื่อนไขการเกิดความเหลื่อมล้ำและแนวทางการลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญาชั้นพนักงานสอบสวนของประชาชนในจังหวัดสมุทรปราการ

รัชนีกร วัฒนสุขนนท์, เสกสัณ เครือคำ และธีรวุฒิ นิลเพ็ชร์

Abstract

ความเหลื่อมล้ำเป็นปัญหาที่สำคัญของสังคมไทย เนื่องจากความไม่เท่าเทียมกันของสถานะทางเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งสะท้อนถึงความไม่เท่าเทียมกันของโอกาสในการเข้าถึงสิทธิขั้นพื้นฐาน รวมถึงความไม่เป็นธรรมด้านอำนาจต่อรองในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม ดังนั้นการลดความเหลื่อมล้ำจึงเป็นหนึ่งในยุทธศาสตร์ชาติ โดยการวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยเงื่อนไขที่ทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญาของประชาชนในเขตพื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ และเพื่อเสนอแนะแนวทางในการลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญา ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ที่ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่เลือกแบบเจาะจง จำนวน 13 คน แบ่งเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มเจ้าหน้าที่รัฐ 8 คน ประกอบด้วยตำรวจสายงานสอบสวน และพนักงานกองทุนยุติธรรม และกลุ่มประชาชน 5 คนที่เคยเป็นผู้ต้องหา ผู้ถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน หรือผู้ได้รับผลกระทบจากการถูกละเมิดสิทธิมนุษยชน ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยเงื่อนไขที่เกี่ยวข้องกับการเกิดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางอาญา คือ กำลังคนมีน้อยไป อุปกรณ์ในการปฏิบัติหน้าที่ไม่เพียงพอ งบประมาณมีจำกัด ประชาชนมีความยากจน มีระบบอุปถัมภ์เข้ามาแทรกแซง และไม่มีความรู้ด้านกฎหมาย ส่วนแนวทางในการลดความเหลื่อมล้ำที่รัฐสามารถนำไปกำหนดเป็นนโยบาย คือ เพิ่มกำลังคน หรือ หากลไกที่ทำให้พนักงานสอบสวนเพียงพอ ไม่เปลี่ยนสายงาน ลดการแทรกแซงของระบบอุปถัมภ์ รัฐควรออกกฎหมายที่ไม่ซับซ้อนเป็นภาระของผู้ปฏิบัติและแบ่งเบาภาระประชาชน ให้ความรู้ด้านกฎหมายแก่ประชาชนอย่างทั่วถึง และเพิ่มงบประมาณในการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่รัฐ

Keyword : ความเหลื่อมล้ำ, กระบวนการยุติธรรมทางอาญา, พนักงานสอบสวน

Download :  PDF Full Text