บทความ

บทบาทของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องและปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วม: กรณีศึกษาเขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร

 ศรัญญา จุฬุพงศ์, ชัยรัตน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง, และสิริกร กาญจนสุนทร

Abstract

 การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาบทบาทของภาคส่วนที่เกี่ยวข้องในการจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วม ภายใต้โครงการชุมชนเข้มแข็งพัฒนาตนเองตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เขตราชเทวี กรุงเทพมหานครและ (2) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วมในโครงการดังกล่าว โดยใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ดำเนินการเก็บข้อมูลผ่านการ สัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 12 คน ซึ่งประกอบด้วยเจ้าหน้าที่สำนักงานเขต ผู้นำชุมชน และผู้แทนภาคประชาชน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้วิธีวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis)

ผลการศึกษาพบว่า บทบาทของภาคส่วนต่าง ๆ มีความสำคัญในการขับเคลื่อนกระบวนการ โดยเจ้าหน้าที่สำนักงานเขตทำหน้าที่กำหนดกรอบนโยบายและอำนวยความสะดวกด้านงบประมาณ ผู้นำชุมชนมีบทบาทในการสื่อสาร ประสานงาน และขับเคลื่อนกระบวนการในระดับพื้นที่ ส่วนเครือข่ายภาคประชาชนทำหน้าที่สนับสนุนชุมชนที่ขาดศักยภาพ และติดตามตรวจสอบความโปร่งใส ทั้งนี้ ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อกระบวนการมีส่วนร่วม ได้แก่ (1) ปัจจัยด้านโครงสร้างและนโยบาย ซึ่งแสดงถึงข้อจำกัดของระเบียบราชการที่ยังคงมีลักษณะรวมศูนย์ (2) ปัจจัยด้านประชาชน เช่น ระดับความรู้ ทัศนคติ และแรงจูงใจในการเข้าร่วม (3) ปัจจัยด้านผู้นำชุมชน เช่น ความสามารถในการประสานงานการสื่อสาร และการนำเสนอข้อเสนอของชุมชน และ (4) ปัจจัยด้านกระบวนการและกลไก เช่น ความต่อเนื่องของเวทีประชาคม ความหลากหลายของช่องทางการมีส่วนร่วม และการสื่อสารระหว่างรัฐกับประชาชน ข้อค้นพบสำคัญพบว่า การจัดทำงบประมาณแบบมีส่วนร่วมจะมีประสิทธิภาพเมื่อได้รับการสนับสนุนจากโครงสร้างรัฐ มีการพัฒนาศักยภาพประชาชน และมีผู้นำชุมชนที่เข้มแข็ง โดยเฉพาะพื้นที่เมืองอย่างเขตราชเทวีที่มีความซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จึงควรมีการปรับปรุงระเบียบให้สอดคล้องกับการตัดสินใจในระดับพื้นที่ พร้อมส่งเสริมกลไกการเรียนรู้และเสริมพลังให้กับชุมชน เพื่อนำไปสู่การพัฒนาท้องถิ่นที่ยั่งยืนและตอบสนองต่อความต้องการของประชาชน


Keyword : ศรัญญา จุฬุพงศ์, ชัยรัตน์ วงศ์กิจรุ่งเรือง, และสิริกร กาญจนสุนทร

Download :  PDF Full Text